یزد، پایلوت شهر دانش‌بنیان کشور شد؛ حرکت پارک علم و فناوری از استقرار شرکت‌ها به سمت خلق قدرت ملی
مدیر پارک علم و فناوری یزد با تشریح نسل‌های مختلف پارک‌های علم و فناوری، از عبور این مجموعه از رویکرد صرفاً زیرساختی و حرکت به سمت خلق ثروت، توسعه اقتصادی، رقابت‌پذیری منطقه‌ای و در نهایت تولید قدرت ملی خبر داد و گفت: یزد به‌عنوان نخستین شهر کشور برای اجرای پایلوت طرح «شهر دانش‌بنیان» انتخاب شده است...
به گزارش طلوع یزد، مدیر پارک علم و فناوری در تشریح رویکردهای جدید حوزه علم، فناوری و نوآوری، با اشاره به اینکه توسعه فناوری نیز مانند بسیاری از مفاهیم توسعه‌ای دارای سطوح و نسل‌های مختلف است، اظهار کرد: همان‌گونه که در برخی الگوهای توسعه، نیازهای اولیه در سطوح پایین‌تر قرار دارند و هرچه به سطوح بالاتر حرکت می‌کنیم، اهداف متعالی‌تر و پیچیده‌تر می‌شوند، در حوزه پارک‌های علم و فناوری نیز با نسل‌های مختلفی مواجه هستیم که هر کدام مأموریت و شاخص‌های متفاوتی دارند.
شخصی نیایی افزود: در نسل نخست پارک‌های علم و فناوری، هدف اصلی تأمین فضای استقرار شرکت‌ها و کمک به شکل‌گیری و ایجاد شرکت‌های جدید است. بنابراین ارزش خلق‌شده در این نسل را می‌توان در تعداد شرکت‌های ایجادشده و مستقرشده مشاهده کرد و شاخص ارزیابی نیز عمدتاً تعداد شرکت‌هاست.
نسل اول؛ زیرساخت برای شکل‌گیری شرکت
این مسئول با بیان اینکه فعالیت در نسل اول پارک‌های علم و فناوری به هیچ عنوان اقدامی منفی یا کم‌اهمیت نیست، تصریح کرد: اینکه یک پارک اعلام کند تعداد مشخصی شرکت در مجموعه خود دارد، به معنای استفاده از ادبیات نسل اول است و این موضوع ذاتاً ایرادی ندارد؛ بلکه نسل‌های مختلف در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و مکمل هم هستند.
وی ادامه داد: در نسل نخست، تمرکز اصلی بر ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی، فراهم کردن فضای مناسب و انجام اقدامات مقدماتی برای شکل‌گیری شرکت‌هاست؛ اما با عبور از این مرحله، مأموریت‌ها و انتظارات از پارک‌های علم و فناوری نیز تغییر می‌کند.
نسل دوم؛ حرکت از ایجاد شرکت به خلق ثروت
وی نسل دوم پارک‌های علم و فناوری را مرحله تمرکز بر خلق ارزش اقتصادی و ثروت عنوان کرد و گفت: در این مرحله دیگر صرفاً اینکه چند شرکت ایجاد یا در پارک مستقر شده‌اند، کافی نیست؛ بلکه باید دید این شرکت‌ها چه محصولی تولید می‌کنند، چه میزان درآمد ایجاد کرده‌اند و چه سهمی در اقتصاد استان و کشور دارند.
این مسئول با اشاره به برنامه‌های سال گذشته پارک علم و فناوری یزد خاطرنشان کرد: سال گذشته نیز در جلسه‌ای با فعالان رسانه‌ای استان درباره موضوع فروش شرکت‌ها صحبت شد و هدف این بود که پارک خود را درگیر نسل دوم مأموریت‌های خود کند؛ یعنی به جای تمرکز صرف بر تعداد شرکت‌ها، به ارزشی که این شرکت‌ها ایجاد می‌کنند، محصولات آنها، درآمدشان و تأثیری که بر اقتصاد استان می‌گذارند توجه شود.
وی تأکید کرد: زمانی می‌توان گفت یک مجموعه در مسیر نسل دوم حرکت کرده است که خروجی فعالیت شرکت‌های آن در قالب محصول، فروش، درآمد، اشتغال تخصصی و خلق ثروت برای استان قابل مشاهده باشد.
نسل سوم؛ پارک‌ها باید راهبر زیست‌بوم نوآوری باشند
مجید شخصی نیایی در ادامه به نسل سوم پارک‌های علم و فناوری اشاره کرد و گفت: در نسل سوم، مأموریت پارک‌ها از فعالیت مستقیم به سمت راهبری و هماهنگ‌کنندگی شبکه نوآوری حرکت می‌کند.
وی با اشاره به رواج مفهوم «زیست‌بوم نوآوری و فناوری» افزود: امروز مجموعه‌های متعددی در استان و کشور در حوزه فناوری، نوآوری، دانشگاه، صنعت، سرمایه‌گذاری و کارآفرینی فعالیت می‌کنند. اگر این مجموعه‌ها به صورت جداگانه فعالیت کنند، بخشی از ظرفیت آنها بلااستفاده خواهد ماند، اما اگر بتوانیم این اجزا را مانند چرخ‌دنده‌های یک ساعت با یکدیگر هماهنگ کنیم، اتفاقات مثبت و اثرگذاری در حوزه نوآوری رقم خواهد خورد.
این مسئول از آغاز فعالیت‌های جدی برای تقویت این رویکرد در استان یزد خبر داد و گفت: تلاش کرده‌ایم هماهنگی میان بازیگران مختلف زیست‌بوم فناوری استان افزایش پیدا کند تا ظرفیت دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، صنایع، دستگاه‌های اجرایی، نخبگان و سرمایه‌گذاران در یک مسیر مشترک قرار گیرد.
نسل چهارم؛ رقابت‌پذیری و توسعه اقتصادی
رییس پارک با اشاره به نسل چهارم پارک‌های علم و فناوری گفت: در این نسل، موضوع رقابت‌پذیری و توسعه اقتصادی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. دیگر هدف صرفاً ایجاد یک مجموعه فناوری در محدوده یک شهر نیست، بلکه باید دید فعالیت‌های فناوری تا چه اندازه می‌توانند مزیت‌های رقابتی یک منطقه را افزایش دهند و زمینه توسعه اقتصادی را فراهم کنند.
وی افزود: در استان یزد تلاش کرده‌ایم نگاه خود را از محدوده شهر یزد فراتر ببریم و ظرفیت‌های فناوری را در سطح استان و حتی در تعامل با استان‌های دیگر دنبال کنیم.
نسل پنجم؛ فناوری در خدمت قدرت ملی
این مسئول نسل پنجم را مرحله‌ای متفاوت و راهبردی دانست و گفت: در نسل پنجم، موضوع خلق قدرت ملی مطرح می‌شود.
وی با اشاره به تحولات اخیر کشور و اهمیت فناوری‌های راهبردی اظهار کرد: در جریان جنگ اخیر، نمونه‌هایی از ابزارها و فناوری‌های دفاعی کشور را مشاهده کردیم که در ایجاد قدرت ملی نقش داشتند. بخشی از این ظرفیت‌ها نیز از دل پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های فناور شکل گرفته است.
وی با اشاره به بازدید از یکی از پارک‌های فناوری کشور در حوزه‌های دفاعی و نظامی افزود: ممکن است یک پارک در نسل اول عملکرد متوسطی داشته باشد، در نسل دوم یا سوم نیز چندان برجسته نباشد، اما در نسل پنجم بتواند عملکرد بسیار خوبی داشته باشد و در یک حوزه تخصصی مشخص، برای کشور قدرت ملی ایجاد کند.
وی تصریح کرد: بنابراین پارک‌های علم و فناوری باید برای خود مأموریت مشخص تعریف کنند و بدانند در چه حوزه‌ای می‌خواهند به تولید قدرت ملی کمک کنند.
آغاز فاز دوم کارخانه نوآوری درخشان
این مسئول در بخش دیگری از سخنان خود از آغاز اقدامات اجرایی برای فاز دوم کارخانه نوآوری درخشان خبر داد و گفت: مکاتبات مربوط به این طرح انجام شده و مراحل اجرایی آن نیز آغاز شده است و امیدواریم پیش از پایان سال شاهد یک اتفاق مثبت در این زمینه باشیم.
وی افزود: هدف ما این است که کارخانه نوآوری درخشان به سمت یک مجموعه تخصصی حرکت کند و در حوزه‌های مشخص فناوری، مأموریت ویژه‌ای بر عهده بگیرد.
یزد، نخستین پایلوت «شهر دانش‌بنیان» کشور
یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان این مسئول، اعلام انتخاب یزد به عنوان نخستین شهر کشور برای اجرای پایلوت «شهر دانش‌بنیان» بود.
وی گفت: در نشست اخیر معاونت علمی ریاست جمهوری، شهر یزد به عنوان نخستین شهر کشور برای اجرای پایلوت شهر دانش‌بنیان انتخاب و این موضوع رونمایی شد.
وی افزود: دبیرخانه این طرح با همکاری دانشگاه راه‌اندازی شده و شورای عالی آن نیز با ریاست استاندار یزد فعالیت خواهد کرد. دبیرخانه نیز در پارک علم و فناوری یزد مستقر خواهد بود تا بتواند بر مسیر اجرای طرح نظارت و هماهنگی لازم را ایجاد کند.
وی افزود: قرار نیست دانش‌بنیان بودن صرفاً محدود به چند شرکت و یک پارک فناوری باشد؛ بلکه دستگاه‌های اجرایی، شهرداری، دانشگاه، صنایع و سایر مجموعه‌های شهری نیز باید در این مسیر قرار گیرند.
وی ادامه داد: برای نمونه، در هر دستگاه اجرایی باید یک نماینده مشخص برای موضوع شرکت‌های دانش‌بنیان معرفی شود تا امور مربوط به این شرکت‌ها و همکاری‌های مشترک با دستگاه مربوطه، به شکل متمرکز و منسجم دنبال شود.
ایجاد پردیس تخصصی فناوری معدن و عناصر کمیاب خاکی
این مسئول در پایان از پیگیری برای ایجاد یک پردیس تخصصی در حوزه فناوری معدن خبر داد و گفت: در کنار طرح شهر دانش‌بنیان، به دنبال ایجاد یک پردیس تخصصی در حوزه فناوری معدن و عناصر کمیاب خاکی هستیم تا بتوانیم ظرفیت‌های موجود در استان یزد و مناطق پیرامونی را در یک نقطه متمرکز کنیم.
وی خاطرنشان کرد: چنین پردیسی می‌تواند به محلی برای تجمع شرکت‌های فناور، مراکز تحقیقاتی، سرمایه‌گذاران و مجموعه‌های صنعتی تبدیل شود و با ایجاد ارتباط میان دانش و صنعت، زمینه توسعه فناوری‌های مورد نیاز بخش معدن را فراهم کند.
وی در پایان تأکید کرد: مسیر پیش‌روی پارک علم و فناوری یزد، مسیر عبور از یک مجموعه صرفاً زیرساختی به یک نهاد اثرگذار در اقتصاد، نوآوری، رقابت‌پذیری منطقه‌ای و تولید قدرت ملی است؛ مسیری که تحقق آن نیازمند همراهی دانشگاه‌ها، صنایع، دستگاه‌های اجرایی، نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان استان خواهد بود.
